Yo─čun ─░┼č Stresi Sa├ž─▒m─▒z─▒ Nas─▒l Etkiler?


Stresin g├╝n├╝m├╝z insan─▒n─▒ pek ├žok a├ž─▒dan etkiledi─či art─▒k herkes├že bilinen bir ger├žek. Peki, g├╝nl├╝k stres sa├ž─▒m─▒z─▒ nas─▒l etkiliyor biliyor muyuz?
Stres v├╝cut dengemizi etkileyerek, farkl─▒ a├ž─▒lardan sa├ž─▒n sa─čl─▒kl─▒ seyreden ya┼čam d├Âng├╝s├╝n├╝ de─či┼čtirebilmektedir. Sa├ž d├Âk├╝lmesi hormon dengesi ile birebir ili┼čkilidir. (Do─čum sonras─▒,tiroit fonksiyonlar─▒n─▒n bozulmas─▒ sonras─▒, menopoz sonras─▒ g├Âr├╝len sa├ž d├Âk├╝lmeleri birebir hormon dengemizdeki de─či┼čimlerle ilgilidir. )
Stres hormonlar─▒n ├žal─▒┼čma dengesini de─či┼čtirebildi─či i├žin, sa├ž kayb─▒nda da etkili bir fakt├Ârd├╝r. Testosteron hormonuna duyarl─▒ sa├ž yap─▒s─▒, hormon d├╝zeyindeki de─či┼čimlere ya─č salg─▒s─▒n─▒ art─▒rarak tepki verir. Bu nedenle stres alt─▒ndayken sa├ž derimiz daha ├žok ya─član─▒r, bu ya─č salg─▒s─▒yla sa├žl─▒ derinin g├Âzeneklerinin t─▒kanma riski artar ve sa├ž─▒ besleyen kanallar daralabilir.

Ayr─▒ca, fiziksel ve duygusal bask─▒ alt─▒ndayken v├╝cut fonksiyonlar─▒m─▒z yava┼člar dolayl─▒ olarak sa├ža daha az besin ve oksijen ta┼č─▒n─▒r. V├╝cudumuz stres alt─▒ndayken, bu durumla m├╝cadele edebilmek i├žin adrenalin salg─▒lamaya ba┼člar. Bu hormon da bizi daha cesur ve daha g├╝├žl├╝ yapar. Ancak bu hormonun salg─▒s─▒yla birlikte erkeklik hormonu " testosteron" da artmaya ba┼člar. Bu durumdan en ├žok kad─▒nlar etkilenir. Kad─▒nlarda, e─čer genetik bir yatk─▒nl─▒k da varsa, testosteron hormonun bask─▒n hale gelmesiyle, sa├ž d├Âk├╝lmesini meydan getiren sa├ž k─▒l─▒f─▒ i├žindeki kimyasal reaksiyonlar artar ve sonu├ž artan sa├ž d├Âk├╝lmesi olur.
Stresin sa├ž ├╝st├╝ndeki olumsuz etkisi en ├žok i┼č hayat─▒na aktif kat─▒lan kad─▒nlarda g├Âzlemleniyor.
Eskiden kad─▒nlar evde oturuyor, ├žocuk do─čuruyor, yemek pi┼čiriyordu. ┼×imdi ├žal─▒┼č─▒yorlar ve ayn─▒ zamanda hem evle hem ├žocuklarla ilgilenip, her ┼čeyi ayn─▒ anda yapmaya ├žal─▒┼č─▒yorlar. Kad─▒nlar─▒n b├╝nyesini hem fiziksel hem duygusal olarak zorlayan bu yorucu tempo sonucu, son y─▒llarda kad─▒nlarda g├Âr├╝len sa├ž d├Âk├╝lmesi ciddi bir art─▒┼č g├Âstermektedir.
Stres erkekleri de etkiler. ├ľzellikle "Erkek tipi" ÔÇô genetik- sa├ž kayb─▒ ya┼čayan ki┼čiler, s─▒nava haz─▒rl─▒k, askerlik, yo─čun ve uzun saatler s├╝ren i┼č temposu gibi fiziksel ve psikolojik olarak zorland─▒klar─▒ d├Ânemlerde daha yo─čun sa├ž d├Âk├╝lmesi ya┼čarlar.
Bununla beraber, a─č─▒r bir hastal─▒k, ge├žirilen bir ameliyat, a┼č─▒r─▒ duygu y├╝kl├╝ ruhsal durumlardan (bo┼čanma, ├Âl├╝m, ayr─▒l─▒k vs. gibi) belli bir s├╝re sonra a┼č─▒r─▒ sa├ž d├Âk├╝lmesi g├Âr├╝lebilir. ├ľnlem al─▒nmazsa, bu sefer de d├Âk├╝lmenin ki┼čide yaratt─▒─č─▒ olumsuz duygu ve sd├╝┼č├╝nceler beraberinde artan endi┼če veya depresyon a┼č─▒r─▒ stres hormonu (adrenalin gibi) salg─▒lanmas─▒n─▒ tetikleyerek d├Âk├╝lmeyi ─▒srarl─▒ hale getiren bir k─▒s─▒r d├Âng├╝ olu┼čturur.

Sonu├ž olarak a┼č─▒r─▒ stres ;
1."Telogen effluvium" ad─▒ verilen ge├žici sa├ž d├Âk├╝lmelerine sebep olabilir. " Yo─čun sa├ž d├Âk├╝lmesinin" g├Âr├╝ld├╝─č├╝ bu d├Ânemde stres, sa├ž─▒n uzama evresini sonland─▒rarak, sa├ž─▒ d├Âk├╝lme evresine sokar ve g├╝nl├╝k y├╝zlerce teli bulan bir d├Âk├╝lme ba┼člar. Sa├žlarda d├Âk├╝lme 6-12 hafta devam edebilir (├Ânlem al─▒nmazsa daha uzun da s├╝rebilir). Sa├ž hacminde genel bir azalma olur ve sa├ž─▒n en fazla %50 si bu d├Âk├╝lmeden etkilenir. Bu ┼čekilde d├Âk├╝len sa├žlar─▒n b├╝y├╝k oranda geri d├Ân├╝┼č├╝ vard─▒r.
2. Sa├ž kayb─▒ sebebi genetik yatk─▒nl─▒k, hormon dengesizlik, metabolik rahats─▒zl─▒k ve ya ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi rahats─▒zl─▒─č─▒ olan ki┼čilerde stres sa├ž kayb─▒n─▒ h─▒zland─▒r─▒c─▒ etkiye sahiptir.

3. Hali haz─▒rda sa├ž kayb─▒ olan ki┼čilerde stres ya┼čam kalitesini negatif y├Ânde etkiler ve var olan sa├ž d├Âk├╝lmesinin k├Ât├╝le┼čmesine sebep olur.
4. As─▒l sa├ž kayb─▒ sebebinizi maskeleyebilir. Ki┼či 3 aydan fazla s├╝ren sa├ž d├Âk├╝lmesini sadece strese ba─člar ve ├Ânlem almayabilir. Ancak d├Âk├╝lmenin arkas─▒nda daha ciddi sebepler olabilir. Bu nedenle sa├ž kayb─▒n─▒ yaratan ger├žek sebebin ara┼čt─▒r─▒lmas─▒ ├Ânemlidir. Sa├ž d├Âk├╝lmesi ancak onu ortaya ├ž─▒karan negatif durum d├╝zeldi─činde dengelenecektir.

Yo─čun stresin sa├ž─▒m─▒z ├╝st├╝ndeki olumsuz etkilerini azaltmak i├žin, dengeli beslenmeli, spor yapmal─▒ ve en ├Ânemlisi de sa├ž d├Âk├╝lmesi fark edildi─či anda ge├ž kalmadan bir uzmandan bilgi ve profesyonel destek almal─▒d─▒r.